Jakobskruiskruid

Het is begin november en de eerste stormen waaien over onze gewesten. De dagen korten en de temperaturen zakken. Toch hangen er nog opvallend veel blaren aan de bomen. Veel planten staan nog in bloei. Het jakobskruiskruid is er één van.

Engels: Common ragwort
Frans: Séneçon jacobée
Duits: Jakobs-Greiskraut

Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris) is een opvallende, best mooie plant. De plant is echter giftig en kan bij hogere dosissen blijvende schade aan organen toebrengen.  Sommige mensen zijn ook allergisch voor de plant. 

Jakobskruiskruid op de weg
Jakobskruiskruid op de weg

Paarden en runderen zijn ook gevoelig voor de plant.  In de weide zullen deze dieren de plant niet eten.  Probleem is echter wanneer het gras in de weide wordt gemaaid, gedroogd en later versnipperd.  Op die manier kunnen dieren de plant toch binnen krijgen. 

Verwar de plant niet met Sint-Janskruid.  De verschillen tussen beide planten zijn groot (vergelijk het blad en de bloem maar eens), maar de bloemen hebben wel dezelfde gele kleur en bloeien deels in dezelfde periode, vaak ook op dezelfde plaatsen. 

Jakobskruiskruid: beschrijving

De plant is inheems, maar is door de mens verspreid in de rest van de wereld. Daar wordt de plant vaak actief bestreden omwille van de schadelijke effecten op het vee.

Jakobskruiskruid is een tweejarige plant uit de composietenfamilie. Ze groeit voornamelijk op verlaten bouwterreinen, stenige plaatsen, bermen, rivierduinen en andere plekken waar grondverstoring heeft plaatsgevonden. Het is een echte pioniersplant.

Jakobskruiskruid
Jakobskruiskruid

Jacobskruiskruid heeft als jonge plant rozetbladeren. Die verdwijnen als de plant in bloei komt.

Rozetbladeren van jakobskruiskruid
Rozetbladeren van jakobskruiskruid

De stengels zijn stevig en staan rechtop. De ingesneden, veerdelige bladeren met hun gelobde bladrand staan verspreid aan de stengel, waarbij ze de stengel iets omvatten (ze hebben dus geen duidelijk steeltje).

Jakobskruiskruid bloeit in de zomer tot ver in het najaar. De plant heeft in elke bloem een krans van meestal 13 gele lintbloemen (buitenkant) naast de tientallen, ook gele, buisbloemen (binnenkant).  

Bloem van jakobskruiskruid
Bloem van jakobskruiskruid

Na de zaadzetting en verspreiding kiemen er meteen nieuwe planten die als rozet één of meerdere winters bestaan vooraleer ze in bloei komen.

De 2,5 – 3 mm lange nootjes (vruchten) worden door het vruchtpluis met de wind meegevoerd.

De plant vormt het hoofdvoedsel voor de zebrarups, de larve van de sint-jacobsvlinder (Tyria jacobaea). De rupsen van deze vlinder zijn aangepast aan het eten van jakobskruiskruid en zijn dus niet gevoelig voor vergiftiging.

Jakobskruiskruid: toepassingen

In het oude Griekenland en bij de Romeinen werd de plant gebruikt als een aphrodisiac, een potentieverhogend middel.

Ook werden er kleurstoffen aan de plant onttrokken.

Referenties en bronnen

https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jacobaea_vulgaris&oldid=1133422254
https://plantaardigheden.nl/art_div/jacobskruiskruid.htm
https://www.plantennamen.info/nederlandse-namen/jakobskruiskruid-jacobaea-vulgaris-senecio-jacobaea

You may also like...

2 Responses

  1. 2 januari 2024

    […] in bloeiGewoon Biggenkruid: langs gevels aan de Leuvense VaartZomerfijnstraal: ZeutestraatJacobskruiskruid: ZeutestraatGrijskruid: Leuvense VaartGele morgenster: MotstraatKleine veldkers: Overal (maar […]

  2. 4 januari 2024

    […] ploegen en vergif sproeien.Langs de Leuvense Vaart trof ik rode klaver, boterbloem, duizendblad, jacobskruiskruid, paarse dovenetel, straatgras en nog andere grassoorten in bloei aan.Aan de rand van een dennenbos […]

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *